PARAGWAJ  
     
 
 
       
  Nazwa: Republika Paragwaju (República del Paraguay)  
  Położenie: państwo w środkowej części Ameryki Południowej, bez dostępu do morza  
  Powierzchnia: 406,8 tys. km2  
  Liczba ludności: ok. 5,7 mln (2001 r.)  
  Podział administracyjny: 19 departamentów i 1 dystrykt stołeczny  
  Język urzędowy: hiszpański i guaraní  
  Jednostka monetarna: 1 guarani = 100 centavos  
  Święto narodowe: 14 maja  
  Stolica: Asunción  
  Największe miasta: Filadelfia, Ciudad del Este, Pilar, Asunción, Concepción, San Lorenzo, Fernando de la Mora  
  Najwyższy szczyt: Cerro Pero (Cerro Tres Kandu) (842 m n.p.m.)  
  Główne rzeki: Parana, Paragwaj, Pilcomayo, Iguazú  
  Największe jeziora: Ypoá i Ypacaraí  
  Przemysł: Przemysł przetwórczy (olejarski, cukrowniczy, gorzelniczy, przetwórnie yerba-mate), drzewny, wełniany, bawełniany; rolnictwo: soja, bawełna, maniok, kukurydza, ryż, pszenica, trzcina cukrowa, bób, fasola, groch, ziemniaki, yerba-mate, banany, owoce cytrusowe, ananasy; rybołóstwo słodkowodne; hodowla trzody chlewnej, owce, konie; wydobycie: soli kamiennej, wapieni, gipsu, złoża rud żelaza, uranu, miedzi i manganu.  
     
     
 

Asuncion - stolica kraju


Ciudad del este


Pałac prezydencki


Parlament


 
     
  Historia  
  W okresie kolonizacji europejskiej obszary pomiędzy rzekami Paragwaj i Paraná zamieszkiwały indiańskie plemiona posługujące się językiem guaraní.
Jako pierwsi Europejczycy pojawili się tu w 1524 A. Garcia i w 1526 żeglujący w górę Parany w poszukiwaniu drogi do Peru S. Cabot. W 1537 D. Martínez de Irala założył pierwsze stałe osiedle białych kolonistów - Asunción, które pozostawało ośrodkiem administracyjnym hiszpańskich posiadłości na południowym wschodzie kontynentu, od 1544 podległych wicekrólestwu Peru.
W XVII w. na obszarze dzisiejszego Paragwaju powstało i działało ok. 30 jezuickich misji (tzw. redukcji paragwajskich). Misjonarze, poza szerzeniem wiary, zmonopolizowali handel z Indianami, ich działania zmierzały do utworzenia na tych terenach własnego, niezależnego państwa.
Działalność jezuitów trwała do rozwiązania zakonu w 1773. W latach 1721-1731 miało miejsce pierwsze powstanie o charakterze narodowym, oddziałami tzw. comuneros dowodził J. de Antequara y Castro. 1776 terytorium Paragwaju włączono do wicekrólestwa La Platy. 1810 powstanie narodowe rozpoczęte na obszarze Argentyny objęło także Paragwaj, 1813 proklamowano niepodległość kraju.
1814 J. G. Rodríguez Francia nazywany El Supremo obwołał się dyktatorem. Prowadził on politykę izolacjonizmu, która sprzyjać miała powstaniu świadomości narodowej Paragwajczyków. 1840 rządy przejął C.A. López, w 1862 jego syn - F. Solano López.
Następcy El Supremo odeszli od polityki izolacjonizmu swego poprzednika. F. Solano López, uważający siebie za Napoleona Ameryki Południowej, rozpoczął w 1864 wojnę z Argentyną, Brazylią i Urugwajem. W wyniszczających walkach, trwających do 1870, kraj poniósł ogromne straty. Podczas I wojny światowej zachował neutralność.
Wielki kryzys lat 30. XX w. stał się przyczyną kłopotów gospodarczych i wzrostu napięcia wewnątrz Paragwaju. Odkrycie złóż ropy w Gran Chaco doprowadziło do wybuchu wojny granicznej z Boliwią (1932-1935). Traktat pokojowy podpisany w 1938 przekazywał 3/4 spornych terytoriów Paragwajowi, w zamian Boliwia otrzymała dostęp do rzeki Paragwaj.
1940 prezydentem został H. Moríngo, który mając oparcie w wojsku zaprowadził rządy dyktatorskie. 1948-1954 kilkakrotnie - w drodze zamachów stanu - zmieniały się ekipy rządzące. 1954 po kolejnym puczu władzę zdobył i utrzymał do końca lat 80. A. Stroessner. Przy wydatnej pomocy zagranicznej, najpierw USA, później Brazylii, jego rząd zdołał osiągnąć dobre wyniki gospodarcze.
Stabilizację polityczną uniemożliwiał sposób sprawowania władzy: represje, powszechne łamanie praw człowieka, cenzura itp. 1989, w wyniku kolejnego zamachu stanu, władzę przejął generał A. Rodríguez. Postulował on konieczność demokratyzacji życia państwa, jednakże opozycja zarzuciła mu fałszerstwo przeprowadzonych wyborów prezydenckich. W kolejnych, zarazem pierwszych wolnych, demokratycznych wyborach w 1993 zwyciężył J.C. Wasmosy Monti.
28/29 III 1999 prezydent Raul Cubas, podejrzany o zlecenie zamordowania wiceprezydenta kraju i swojego największego politycznego rywala Luisa Marii Argany, podał się do dymisji. Zamordowanie Argany doprowadziło 22 III do wybuchu buntu w stolicy, do którego tłumienia przystąpił poplecznik prezydenta generał Lino Oviedo. Podczas krwawych zamieszek zginęło 6 osób, a 200 zostało rannych. Przed oddaniem władzy Cubas zdążył zapewnić sobie godność dożywotniego senatora, gwarantującą mu nietykalność, a także wypuścił z kraju Oviedę, który zbiegł do Argentyny, gdzie uzyskał azyl. Po ustąpieniu Cubasa prezydentem Paragwaju zgodnie z konstytucją został przewodniczący Senatu Angel Gonzalez Macchi.

Stara bandera kraju


Ruiny misji jezuickiej we wschodnim Paragwaju


 
     
  Trochę geografii  
  Paragwaj jest krajem Ameryki Południowej, który nigdy nie miał dostępu do morza. Położony jest w samym środku kontynentu, pomiędzy dwoma wielkimi sąsiadami: Argentyną i Brazylią. Trzecim sąsiadem jest Boliwia, położona na północnym zachodzie Paragwaju. Państwo to leży także po obu stronach zwrotnika Koziorożca.
Składa się z dwóch regionów podzielonych płynącą z północy na południe rzeką Paragwaj: zachodniego - Chaco, nisko położonego, płaską równiną lekko nachylonego ku wschodowi, i wschodniego - tzw. Paragwaju Wschodniego, obejmującego Wyżynę Parany (o wysokości 300-600 m n.p.m.), będącego fragmentem Wyżyny Brazylijskiej.
Kraj ma zdecydowanie charakter nizinny, około 60 % jego terytorium zajmuje równina Chaco Boreal (północna część Gran Chaco). Mimo nizinnego charakteru, na terenie kraju znajduje się kilka pasm górskich. Przy granicy z Brazylią ciągnie się najwyższe pasmo górskie kraju - Cordillera del Amambay (700 m n.p.m.), położone na terenie Parku Narodowego Cerro Corá. Ku południowemu wschodowi góry przechodzą w niższe pasmo Cordillera de Mbaracayú (400-500 m n.p.m.), które stanowi dział wodny pomiędzy rzekami Parana i Paragwaj. Cordillera de Caaguazú to kolejne pasmo górskie Paragwaju, położone w środku kraju, w pobliżu pasma Cordillera del Ybyturuzú. W Cordillera de Altos leżą stare miasteczka, słynące z wyrobów rękodzielniczych, tj.: Caacupé, Piribebuy i Paraguari.
Rzeka Paragwaj, piąta co do długości rzeka Ameryki Południowej, dzieli kraj na dwie równe części. Jej długość wynosi ok. 2600 km, zaś powierzchnia dorzecza ok. 1150 tys. km2. Swe źródła ma w Brazylii, na wyżynie Mato Grosso, następnie przepływa przez Pantanal i nizinę Gran Chaco. W górnym biegu rzeka tworzy granicę między Brazylią a Paragwajem, natomiast w dolnym - między Paragwajem a Argentyną. Najważniejszymi dopływami Paragwaju są: Tebicuary, Pilcomayo, Negro, Apá, Aquidabán, Ypané, Jejuí, Nabileque. Obszar Paragwaju należy do zlewiska Oceanu Atlantyckiego i dorzecza Parany. Parana to druga (po Amazonce) pod względem długości rzeka Ameryki Południowej. Powstaje z połączenia rzek Paranaíba i Grande. Jej długość wynosi ok. 4380 km, zaś powierzchnia dorzecza ok. 3,1 mln km2. Parana stanowi naturalną granicę pomiędzy Paragwajem i Argentyną. Na obszarze Paragwaju występują dwa stałe jeziora: Ypoá i Ypacaraí.

Mapa Parków Narodowych
 


Most łączący Paragwaj z Argentyną
w Posadas


 
     
  Klimat, fauna i flora  
  Paragwaj ma klimat zwrotnikowy, o dwóch wyraźnie zaznaczających się porach roku - suchej zimie i deszczowym lecie. Klimat zwrotnikowy, na Chaco występują najwyższe temperatury w Ameryce Południowej, średnio w okresie letnim 38-40°C (maksymalnie do 47°C) i 15-18°C w zimie. Opady ok. 2000 mm na wschodzie, maleją ku zachodowi do ok. 700 mm.
Średnia temperatura powietrza i średnie opady dla stolicy kraju wynoszą: w styczniu 30°C i 167 mm, w lipcu 18°C i 54 mm. Charakterystyczne dla Paragwaju są gwałtowne ochłodzenia powodowane przez zimne wiatry, tzw. pampero.
Stąd roślinność tego kraju jest odzwierciedleniem warunków klimatycznych panujących na jego obszarze. Na wschodzie kraju dominują wiecznie zielone lasy deszczowe. Przechodzą one następnie w zadrzewione campos i sawannę na okresowo zalewanych równinach. W Chaco Boreal klimat ma charakter podzwrotnikowy ze znacznie mniejszą ilością opadów. Tereny porośnięte są lasami, sawannami i lokalnie stepami. Występują tu suche lasy tropikalne. Jednym z nich są lasy quebracho, których nazwa pochodzi od dwóch najważniejszych gatunków: quebracho blanco i quebracho colorado. Drzewa tego gatunku obfitują w garbnik zwany taniną. Jest on bardzo cenny i spowodował niekontrolowaną eksploatację lasów. Innym typem suchych lasów tego regionu są lasy algarrobo. Porastają one tereny bardzo suche, a podłoże, na którym występują, często jest zasolone. Na wschodzie kraju rosną podzwrotnikowe lasy z charakterystycznymi araukariami i ostrokrzewem paragwajskim znanym powszechnie jako yerba maté. Roślina ta jest wykorzystywana do produkcji tzw. herbaty paragwajskiej, niezwykle popularnej nie tylko w Paragwaju, ale także w Argentynie i Urugwaju.
W Paragwaju występuje wiele dzikich gatunków zwierząt, szczególne ich bogactwo żyje w zwrotnikowych, lasach deszczowych, np. jaguary, wiskacze (małe gryzonie z rodziny szynszyli żyjące na obszarach trawiastych), jelenie pampasowe, pekari, mrówkojady, anakondy, pancerniki, a w rzekach kajmany. Wśród wielu gatunków zwierząt zamieszkujących terytorium Paragwaju jest dużo endemitów.

Okolice Paraguari i Pirareta
 


Drzewo - pomnik przyrody
w Ogrodzie Botanicznym






 
     
  powrót do listy regionów